De geschiedenis van roulette: van Pascal tot de enkele nul

4 april 2026 • 5 minuten lezen • Door Daan Mulder

Roulette wiel met Nederlandse historische elementen

Wie de geschiedenis van roulette opzoekt, wil meestal twee dingen weten: waar het spel vandaan komt, en of daar iets uit te leren valt. Dit artikel beantwoordde die vraag vroeger met een Nederlandse folklore die nergens op berustte — Amsterdam als roulettehoofdstad vóór Monte Carlo, een visser die in 1952 in Scheveningen zijn maandloon op 17 zette. Die verhalen zijn weg. Hieronder staat wat er werkelijk gebeurd is.

Waar het wiel vandaan komt

Het verhaal dat altijd verteld wordt, begint bij Blaise Pascal, halverwege de zeventiende eeuw. Hij zou bij het zoeken naar een perpetuum mobile een draaiend wiel hebben gebouwd dat nooit eeuwig draaide, maar wel bleef bestaan. Of dat precies zo gegaan is, valt niet hard te maken; het is de overlevering, en zo hoort u het ook te lezen.

Wat wel vastligt, is dat het spel zoals wij het kennen aan het eind van de achttiende eeuw in Parijs opduikt. Een Franse beschrijving uit 1796 noemt een wiel in het Palais-Royal met twee huisvakjes: een nul en een dubbele nul. Die twee vakjes zijn het hele verdienmodel. De rest van het wiel betaalt uit alsof er zesendertig nummers zijn; de nullen zorgen ervoor dat er meer zijn.

De ene beslissing die moderne roulette vormgaf

In 1843 deden de broers François en Louis Blanc in het Duitse Bad Homburg iets wat toen commercieel gedurfd was: zij haalden de dubbele nul weg. Dat was geen gebaar van vrijgevigheid maar concurrentie — een wiel met één nul betaalt spelers beter, dus trok het spelers weg bij de rest.

Reken het na en u ziet waarom dit het belangrijkste moment in de geschiedenis van het spel is. Bij twee nullen zijn er 38 vakjes en betaalt een enkel nummer 35:1 → huisvoordeel 2/38 = 5,26 %. Bij één nul zijn er 37 vakjes bij dezelfde uitbetaling → 1/37 = 2,70 %. Dezelfde inzet, hetzelfde spel, bijna de helft van de kosten.

François Blanc bracht datzelfde wiel vanaf 1863 naar Monte Carlo, en daarmee werd één nul de Europese norm. In de Verenigde Staten bleef de dubbele nul staan; sommige negentiende-eeuwse Amerikaanse wielen hadden er zelfs een derde huisvakje met een adelaar bij, wat het voordeel nog verder opdreef. Het verschil tussen «Europees» en «Amerikaans» aan de moderne tafel is precies dit historische erfstuk.

Het getal 666

Roulette heet soms «het duivelsspel», en die bijnaam heeft een aanwijsbare oorsprong: tel de nummers 1 tot en met 36 bij elkaar op en u komt uit op 666. De optelsom klopt — probeer het — en daaruit is de legende gegroeid dat Pascal zijn ziel verkocht zou hebben. Dat laatste is folklore. De rekensom is het enige verifieerbare deel ervan, en dat is precies het aardige eraan.

Waarom iedereen op 17 speelt

Eén ding uit de oude versie van dit artikel klopte half: 17 is inderdaad het meest gespeelde nummer. Alleen heeft dat niets met Nederland te maken. Het ligt midden op het tafelkleed, op de plek waar een uitgestrekte arm vanzelf terechtkomt, en het is wereldwijd het nummer dat het vaakst bespeeld wordt. Daarbij komt de bekendste roulette-anekdote die er is: Sean Connery zou in 1963 in Monte Carlo drie keer achter elkaar 17 hebben geraakt.

Hier hoort meteen de nuchtere kant bij, want anders wordt het een strategie. Een populair nummer betaalt exact hetzelfde als een impopulair nummer, en de kans is voor allebei 1 op 37. Het enige dat populariteit verandert, is met hoeveel mensen u een eventuele winst deelt — en bij roulette deelt u die niet.

De Nederlandse geschiedenis, zonder verzinsels

De eerlijke versie is korter en nuttiger dan de verzonnen versie. Nederland heeft geen eeuwenoude roulettetraditie; het heeft een recente en goed gedocumenteerde.

Legale casino’s bestaan hier pas sinds 1976, toen Holland Casino als staatsonderneming zijn eerste vestiging opende. Alleen daarmee valt de oude «legende van Scheveningen 1952» al om: er was toen geen legaal casino om die legende in te laten plaatsvinden. En de legale online markt bestaat pas sinds 1 oktober 2021, toen de Wet kansspelen op afstand in werking trad en de Kansspelautoriteit de eerste vergunningen verstrekte.

Dat is ook de reden waarom deze pagina geen uitspraken meer doet over «volledige KSA-compliance». Of een aanbieder een Nederlandse vergunning heeft, staat in het register van de Kansspelautoriteit en nergens anders — een blogpagina kan dat niet voor u bevestigen, en zou het niet moeten proberen.

Wat de geschiedenis een speler wél oplevert

Precies één ding, en het is het enige punt in dit artikel dat direct geld scheelt: kies het wiel. Franse tafels met la partage of en prison geven op de eenvoudige kansen de helft van uw inzet terug bij nul, wat het huisvoordeel daar op 1,35 % brengt. Europees (één nul) staat op 2,70 %. Amerikaans (twee nullen) op 5,26 %.

Dat verschil is geen strategie en geen systeem — het is een keuze die u maakt vóór uw eerste inzet, en het is de enige beslissing aan de tafel waarop de geschiedenis u echt een antwoord geeft.

Wil je nog meer creatieve bonushacks die perfect aansluiten bij deze historische lessen? Lees dan ons artikel Bonus-«hacks»: wat werkt, wat niet werkt en wat je account kost — moderne tactieken die de oude koopmansgeest perfect uitvoeren.

Voor officiële informatie over verantwoord gokken in Nederland: Kansspelautoriteit (KSA).

Om écht het verschil te maken aan elke tafel, leer de mentale tactieken in Psychologie aan de blackjacktafel: wat een schilderij over beslissingen leert: De Kunst van het Bluffen — psychologie die ook bij roulette goud waard is.

En als de feestdagen aanbreken, krijgt diezelfde geschiedenis een extra emotionele laag: ontdek hoe in Feest, Emotie en Winst: Hoe Nederlandse Tradities je Casino Ervaring Verrijken.

Of je nu aan de virtuele tafel zit of in een echt casino in Amsterdam – de lessen uit onze Nederlandse geschiedenis wachten op jou. Keer terug naar Rizoma Solutions en laat de geschiedenis voor je werken!

Over de auteur

Daan Mulder

Daan Mulder

Daan Mulder schrijft voor rizomasolutions.net over de geschiedenis van casinospellen en over de vraag welke beweringen daarover te controleren zijn. Waar een datum of een percentage niet uit een bron komt, staat dat erbij.

Volledig profiel »
Aanbiedingen bekijken